Brytyjczycy obchodzą trzy rodzaje świąt: związane z religią chrześcijańską (Boże Narodzenie i Wielkanoc), charakterystyczne wyłącznie dla kultury anglojęzycznej (oficjalne urodziny Królowej, obchodzone w drugą lub trzecią niedzielę czerwca, podczas gdy w rzeczywistości Królowa urodziła się 14 kwietnia 1926 r.) oraz święta bardziej uniwersalne, np. Mother's Day (Dzień Matki, obchodzony w czwartą sobotę Wielkiego Postu) i dużo mniej popularny Father's Day (Dzień Ojca, obchodzony w trzecią niedzielę czerwca).


GUY FAWKES' DAY

Do typowych świąt brytyjskich należy Guy Fawkes' Day, czasami nazywany też Guy Fawkes' Night (5 listopada). Dzień ten upamiętnia jednego z organizatorów nieudanego zamachu (Gunpowder Plot) na parlament brytyjski. W 1605 r. grupa katolików zawiązała spisek z zamiarem zgładzenia króla Jakuba I; podczas uroczystego otwarcia parlamentu (State Opening of Parliament) miały eksplodować zgromadzone w podziemiach parlamentu beczki z prochem. Zamach się nie powiódł. Guy Fawkes (1570-1606) został pojmany i poddany torturom, podczas których zdradził tożsamość innych uczestników spisku. Skazano go na karę śmierci. Wieczorem, 5 listopada Brytyjczycy palą kukłę Guy'a Fawkes'a, wykonaną ze starych ubrań wypchanych słomą, papierem, liśćmi itp. Kilka dni wcześniej dzieci chodzą z kukłą od domu do domu zbierając drobne datki. Paleniu kukły towarzyszą pokazy sztucznych ogni i barbecue w prywatnych ogrodach i w publicznych parkach.

HALLOWEEN

Święto anglo-amerykańskie, obchodzone 31 października, którego nazwa pochodzi od słów All Hallow's Even (przypada bowiem na dzień przed dniem Wszystkich Świętych - All Saints' (Hallows') Day. Do najpopularniejszych zwyczajów związanych z tym świętem należy robienie tzw. jack-o-lanters, czyli lampionów z wydrążonej dyni, do której wkłada się zapaloną świeczkę oraz urządzanie balów przebierańców, podczas których organizowane są konkursy na najlepsze przebranie. W szkołach dzieci dekorują sale czarno-pomarańczowymi wycinankami w kształcie kotów, wiedźm i dyń. Podczas balów organizuje się wróżby - np. na podłodze stawia się trzy naczynia - z czystą wodą, z brudną wodą i puste; mężczyzna z zawiązanymi oczyma wybiera jedno z naczyń; czysta woda oznacza, że ożeni się z panną, brudna - że pojmie za żonę wdowę, a puste naczynie - że pozostanie kawalerem. Do dziecięcych rozrywek należy wędrowanie od domu do domu w przebrzniach; gdy ktoś otworzy drzwi, dzieci wołają "Trick or treat". Gdy dostaną słodycze, wędrują dalej, gdy nie dostaną nic, robią sztuczki.

CHRISTMAS & NEW YEAR

Nazwa "Christmas" (w skrócie "Xmas") pochodzi od słów "Christes Masse", czyli "the Mass of Christ" (Msza Jezusa Chrystusa). Brytyjczycy obchodzą święta Bożego Narodzenia nieco inaczej niż mieszkańcy kontynentu. Dużo mniejszy znaczenie przywiązują do dnia 24 grudnia (Christmas Eve). Prawdziwie świąteczne dni to 25 grudnia (Christmas Day) i 26 grudnia (Boxing Day). Christmas Day to dzień spędzany z rodziną; na tradycyjny obiad świąteczny składa się pieczony nadziewany indyk i ziemniaki z warzywami (zwłaszcza brukselką); na deser podaje się Christmas pudding (bardzo ciężkie ciasto z suszonymi owocami, polane brandy) i wino imbirowe. Ważnym punktem dnia - począwszy od 1956 r. - jest coroczne 10-minutowe przemówienie świąteczne (Christmas message) wygłaszane przez Królową w telewizji. Jest ono nagrywane wcześniej i nadawane we wszystkich krajach Wspólnoty Brytyjskiej (gdy w 1993 r. pewna gazeta opublikowała tekst przesłania kilka dni przed Christmas Day, wywołało to ogólnonarodowy skandal). Boxing Day (nazywany tak prawdopodobnie dlatego, że był to dzień obdarowywania służby świątecznymi upominkami zapakowanymi w pudełka, ang. box - pudełko) to dzień odwiedzin u przyjaciół i wspólnych wyjść do kina, teatru lub na koncert.

Brytyjskie domy dekoruje się ostrokrzewem, jemiołą, kolorowymi wstążkami i łańcuchami z papieru. Prezenty (wręczane 25 grudnia rano) kładzie się pod choinkę lub do skarpet zawieszanych nad kominkiem. Oficjalnie choinka została zaakceptowana jako symbol świąteczny w 1841 r.; wówczas, za panowania królowej Wiktorii, pojawiła się na zamku Windsor. Najsłynniejsza brytyjska choinka - tradycyjnie ofiarowana przez Norwegów - stoi na Trafalgar Square w Londynie. Wokół tej choinki odbywa się zabawa noworoczna, na którą przybywają setki londyńczyków i turystów. Ciekawostką jest fakt, że w Szkocji, gdzie Nowy Rok, nazywany Hogmany, czci się bardzo uroczyście: dniem wolnym od pracy jest nie tylko 1, ale 2 stycznia. Ze Szkocji wywodzi się zwyczaj noworocznego śpiewania pieśni Auld Lang Syne do słów wiersza Roberta Burns'a z 1789 r.

EASTER

Interesującą tradycją brytyjska związaną z Wielkanocą jest rozdawanie tzw. Maundy money. W Wielki Czwartek (Maundy money) Królowa udaje się do Westminster Abbey lub do innej katedry , gdzie rozdaje pieniądze ubogim kobietom i mężczyznom (ich liczba jest równa liczbie lat monarchy). Początkowo monarcha obmywał też och stopy, co było nawiązaniem do obmycia stóp apostołów przez Jezusa Chrystusa; zwyczaj ten zniesiono w 1754 r.

Shrove Tuesday (ostatni wtorek karnawału, czyli dzień przed Ash Wednesday  - środą popielcową) znany jest także jako Pancake Day (Dzień Naleśnikowy). Zwyczaj ten związany jest z Wielkim Postem. Niegdyś faktycznie nie spożywano wówczas ani mięsa ani jajek, więc tuż przed początkiem postu należało zjeść wszystkie zapasy - w formie naleśników z farszem mięsnym. Obecnie pości się stanowczo  mniej, ale zwyczaj robienia naleśników przetrwał. Organizuje się wówczas pancake race; uczestnicy wyścigu biegną jednocześnie podrzucając naleśniki na patelni; upuszczenie naleśnika jest  równoznaczne z dyskwalifikacją.

 


NAJPOPULARNIEJSZE BRYTYJSKIE ŚWIĘTA W PORZĄDKU CHRONOLOGICZNYM

New Year's Day (Nowy Rok) - 1 stycznia
St. Valentine's Day (Dzień Świętego Walentego) - 14 lutego
Shrove Tuesday 47 dni przed Wielkanocą
St. Patrick's Day (Dzień Św. Patryka, obchodzony jedynie w Irlandii) - 17 marca
Mather's Day (Dzień Matki) - czwarta sobota Wielkiego Postu
April Fool's Day (Prima Aprilis) - w Szkocji nazywany Huntigowk Day lub Gowkin' Day
Good Friday (Wielki Piątek)
Easter Monday (Poniedziałek Wielkanocny)
May Day Pierwszy poniedziałek maja
Father's Day (Dzień Ojca) - trzecia niedziela czerwca
Queen's Official Birthday (Oficjalny dzień urodzin Królowej) - druga lub trzecia sobota czerwca
Summer Bank Holiday Ostatni poniedziałek sierpnia
Hallowen 31 października
Guy Fawkes' Day 5 listopada
Remembrance Srnday (Dzień poświęcony pamięci poległych podczas obydwu wojen światowych i innych konfliktów zbrojnych) - druga niedziela listopada
Christmas Eve (Wigilia) - 24 grudnia
Christmas Day (Pierwsze święto) - 25 grudnia
Boxing Day (Drugie święto) - 26 grudnia
New Year's Eve (Sylwester) - 31 grudnia